Langabezia tasa Euskadin 2019ko lehen hiruhilekoan: Eustaten inkestaren emaitzak. Langabeziak behera egin du EAEn, baina biztanleria aktiboa ere jaitsi egin da.

Gasteizko Mercedes lantegiak 4.000 ibilgailu gutxiago ekoitziko ditu 2019an. 2.000 gutxiago ekoitziko zituela iragarri zuen urtarrilean. Guztira 148.000 egingo ditu.

BILBO. ELAk, LABek eta ESK-k bertan behera laga dute Bizkaiko Simply supermerkatuetako greba, enpresarekin akordio bat lortu eta gero. Azaldu dutenez, bi aldeek sinatutako hitzarmenak sindikatuen eskarien «zati handi bat» jasotzen du.

Europako Batasunean 2022ko maiatzetik aurrera salduko diren auto berriek abiadura mugatzeko sistema adimendun bat izan beharko dute, atzo Europako Legebiltzarrak onartuako araudiaren arabera. Eta 2024rako auto guztiek ezarri beharko dute abiadura mugatzeko sistema adimenduna. Bruselak espero du neurri horrekin errepideko heriotza tasa %20 apaltzea.

Araudiaren alde bozkatu dute 578 europarlamentarik, kontra 30ek eta 25 abstenitu egin dira. Sistema berriak abisua emango dio gidariari, eta errepidean zer abiaduratan gidatu behar duen esango. Hala ere, gidariak izango du beti azken erabakia, eta, gainera, gidariak desaktibatu egin ahalko du gailua.

Uber eta Deliveroo moduko plataformetako langileen lan baldintza prekarioei gutxieneko muga batzuk jarriko dizkiote EBko herrialdeek Europako Parlamentuak hala eskatuta. Atzoko bozketan, 466 europarlamentarik bozkatu zuten zuzentarau berriaren alde, 145ek kontra, eta 37 abstenitu egin ziren.

Europako 200 milioi soldatapeko bere burua lankidetza ekonomiatzat jotzen duen sektoreko «lan linbotik» aterako dituztela adierazi du Marianne Thyssen EBko Enplegu komisarioak. Halere, bolanderarik ez botatzeko esan diote sindikatuek eta ezkerreko alderdiek, izan ere, zuzentarauak ez ditu babestuko zazpi egun baino gutxiagoko kontratuak dituzten beharginak. Halaber, zuzentarauaren babesetik kanpo geratuko dira familia batek zuzenean kontratatutako etxeko langileak, larrialdi zerbitzuetakoak, marinelak eta sektore publikoko langileak.

1991ko zuzentaraua berrituko du oraingoak, eta plataformek eta konpainiek hiru urteko epea izango dute araudi berria betetzeko. Aurrerantzean, enplegatzaileek lehenengo egunetik esan beharko diote enplegatuari zeintzuk diren kontratuaren oinarrizko ezaugarriak —eta lehen zazpi egunen barruan, ohiz kanpoko kasuetan—: egin beharreko lanak, lanean hasteko data, kontratuaren iraupena, soldata eta lanaldi mota eta ordutegia. Ordutegia ezin bada aurrez jakin, erreferentziazko ordu batzuk eman beharko dituzte.

Horrez gain, arau berriak ezarriko du proba aldia ezingo dela izan sei hilabete baino luzeagoa, eta kontratu bat lanpostu berbererako berritzen bada, ezingo da berriz ere proba aldi bat egin.

Thyssen kontserbadoreak Europako lan legedia «modernizatzea» txalotu du, eta Javi Lopez sozialista katalanak nabarmendu du zuzentarauak Europaren «norabidea» erakusten duela: «Babesa ematen duen Europa bat, arima soziala daukana». Haatik, Paloma Lopez Ezker Batuko europarlamentaria kexu agertu da, «azkenean, zuzentarauak lehendik babesten zituenak babesten dituelako». Salatu du, halaber, estatuek zuzentaraua hobetzea trabatu dutela.

Hezkuntza arloko lan eskaintza publikoaren lehen azterketa egun bat atzeratu du Eusko Jaurlaritzak, ekainaren 16ra (igandea), hain zuzen ere.

Gernikako Estatutua: Eusko Jaurlaritzako eta Espainiako Gobernuko ordezkariek 2019ko apirilaren 16an sinatu dute AP-68 autobidearen eskumena eskualdatzeko akordioa.

270 udaltzain postu betetzeko aukeraketa prozesuan izena emateko zabalik, 2019ko apirilaren 16tik maiatzaren 20ra bitartean. 36 udalerritako 270 postu betetzeko.

Berlin-Paris ardatzari beste pitzadura bat gehitu zitzaion atzo Luxenburgon. Merkataritzaren desadostasuna batu zaio Brexit-aren irteeraren anabasa txukuntzeko Londresko parlamentuari eman beharreko luzapenaren inguruko desadostasunari —iraupen luzekoa nahi du Alemaniak gidatutako gehiengoak; ez, ordea, Emmanuel Macronek—.

Europako Batasuneko gobernuek, dukerrian bilduta, baimena eman diote Europako Batzordeari negoziazio bat has dezan «lehenbailehen» AEB Ameriketako Estatu Batuekin merkataritza libreko itun bat adosteko. Donald Trumpen Etxe Zuriak EBko industriako hainbat produkturi jarritako muga zergak ezabatzea da negoziazioaren helburua. Baina nobedadea ez da, horrenbeste, gerra komertzialaren ekaitz betean EBk Washingtonekin akordio bat negoziatu nahi izatea, baizik eta eskari horrekin ez datorrela bat batasuneko kiderik garrantzitsuenetako bat: Frantzia.

Nazioarteko merkataritzan interes ezberdinak dauzkate Alemaniak eta Frantziak, eta Parisko gobernuak horregatik bozkatu zuen atzo AEBekin negoziazioak hastearen kontra. Frantzia izan zen kontra egin zuen bakarra, eta Luxenburgoko Gobernua abstenitu egin zen. Edozelan ere, nahiz eta aho batez ez onartu, negoziazioen baimenak aurrera egin zuen, nahikoa zelako gehiengo kualifikatuarekin: 28 herrialdetatik 16ren babesarekin aski da, betiere EBko herritarren %65 ordezkatuz gero.

2018an asko tenkatu da soka EBren eta AEBen arteko harreman komertzialetan. Washingtonek muga zergak jarri zizkien EBko altzairuari eta aluminioari, eta pasa den astean Trumpek iragarri zuen EBri 9.700 milioi euroren muga zergak jarri nahi dizkiola, Airbusen laguntza publikoen harira.

Autogintzari ere muga zergak jartzearen mehatxuak estutu egin du Alemania, eta merkataritza itun berri bat negoziatzera bultzatu ditu Europako Batasuneko kideak. Baina Emmanuel Macronen gobernua ez dator bat Berlinen estrategiarekin, nekazaritzaren arriskua ikusten duelako.

Nekazaritza

Trump merkataritza libreko hitzarmenen kontrako buru bilakatu da 2017ko urtarrilean Etxe Zurira iritsi zenetik: hozkailuan laga zuen EBren eta AEBen arteko TTIP Merkataritza eta Inbertsio Lankidetza Transatlantikoa; desegin eta bere erara berregin du NAFTA Mexikorekin eta Kanadarekin; eta bertan behera utzi zuen TTP Lankidetza Trans Pazifikoa ere. Itun horien kontra dago, baina ez, oinarrian, nazioarteko merkataritza itunen aurka dagoelako, baizik eta ez direlako bere neurrira egindakoak.

TTIP hozkailuan laga zuen, besteak beste, hitzarmenak nekazaritza merkataritza asketik kanpo uzten zuelako.

Horra Macronen beldurra, orain EB industriarako TTIP txiki bat negoziatzen hasiz gero, Bruselak azkenean amore eman dezakeela, AEBetako janarien inportazioak ere muga zergarik barik onartuta.

Frantziaren mesfidantzaz jakitun, Bruselak berariaz adierazi du negoziazioen helburua industriako eta autogintzako muga zergak ezabatzea dela, eta negoziazioetatik kanpo geratuko dira nekazaritzako produktuak.

Parisko Itunaren marra

Baina klausula horrek ere ez du balio izan Macron konbentzitzeko. Beste argudio bat ere eman du negoziazioen kontra agertzeko: AEBek ez dute babesten Parisko Ituna. Klima aldaketari buruzko akordio hori 195 herrialdek onartu zuten 2015eko abenduan Frantziako hiriburuan, baina 2017an Trumpek uko egin zion itunari, eta AEBak akordiotik atera zituen.

Cecilia Malsmtrom EBko Merkataritza komisarioak Macronen beldur guztiak uxatu nahi izan ditu: batetik, argi utzi du nekazaritza negoziazio mahaitik kanpo geratuko dela, «marra gorri bat delako Europarentzat»; eta, bestetik, agindu du Etxe Zuriarekin adostutakoa ezingo dela izan Parisko Itunaren kontrakoa. Gaineratu du, halaber, negoziazioak ez direla hasiko TTIPa oinarri hartuta, zerotik baizik: «TTIPa ez dago hozkailuan, zaharkituta geratu da».

Bitartean, Jean-Claude Juncker EBko batzordeburua ahalegindu da Trumpekin hitzarmen bat lortzearen onurak erakusten. Bere esanetan, EBk %8 gehiago esportatuko luke AEBetara, eta %9 gehiago inportatu.