EAEko langabezia tasa % 8,7ra igo da 2023ko lehen hiruhilekoan. Azken urteko datuei erreparatuta, 5.600 landun gehiago izan dira, eta 3.800 langabetu gutxiago, Eustaten datuen arabera.

Euskadi, lan gatazken buruan, % 35,3 greba gehiagorekin. Iraupen luzeko langabeziaren igoera ez da hain handia izan, 700 pertsonako urte arteko igoerarekin. Bestalde, Nafarroan % 26,6 dira iraupen luzeko langabeak.

Alokairuak mugatzen dituen etxebizitzaren legea onartu dute batzordean. Irizpena datorren asteko osoko bilkuran bozkatuko dute. EAJ abstenitu egin da, eta PPk, Voxek, Ciudadanosek, PDeCATek eta Coalicion Canariak kontra bozkatu dute. Gaurko eztabaida ideologikoa eta eskumenekoa izan da.

BBVAk aurreikusi du % 1,3 haziko dela BPGa aurten, eta 25.000 lanpostu sortuko direla bi urtetan. 2023an eta 2024an ekonomiak suspertzen jarraituko du, BBVAren txosten ekonomikoaren arabera. Hain zuzen ere, % 1,3 haziko da BPGa aurten eta % 2,9 datorren urtean.

LAB sindikatua lanean ari da Maiatzaren Leheneko Baionako manifestazio bateratuari eusteko. Erretreten adina atzeratzearen auzia puri-purian dagoen honetan, Frantziako Gobernuak bultzaturiko erreformari aurre egiteko mobilizazio erraldoietara deitu dute. Horien karietara, sindikatu abertzaleak «azken urteetako ereduari» eutsi nahiko lioke, baina trabak aurkitu ditu bidean. «Bazterketa asmoa ikusten dugu intersindikaleko kide batzuen artean. Gu hori gainditzeko saiakeran gabiltza, baina ez dago gure esku bakarrik», azaldu zuen atzo Garbiñe Aranburu sindikatuko koordinatzaile orokorrak, mobilizazioen berri emateko eginiko agerraldian. Dena den, gehitu zuen oraindik badaudela egunak hitz egin eta egoera bideratzeko.

LABek zortzi manifestazio antolatu ditu Maiatzaren Lehenerako, eta Baionan ez ezik, Bilbon, Donostian, Gasteizen, Donostian, Iruñean, Maulen, Eibarren (Gipuzkoa) eta Tuteran (Nafarroa) ere irtengo da kalera. Egiteko beste mundu bat lelopean egingo ditu mobilizazioak, haren proiektuarekin bat egiten duten «langile, pentsiodun, emakume, gazte eta arrazializatu guztiak» klase beraren parte direla sentitzeko, «egungo krisia» egiturazkoa dela salatzeko eta haren erantzuleak seinalatzeko.

Maiatzaren Leheneko arretagunerik handiena Ipar Euskal Herrian egongo da, Frantziako Gobernuak erretreta adina atzeratzea erabaki berri duen honetan. Frantziako sindikatuek auziaren inguruko erreferendum bat eskatu dute bigarrenez, eta mobilizazio erraldoiak antolatu dituzte nahia hauspotzeko. Kontseilu Konstituzionalak maiatzaren 3an ebatziko du galdeketa egiteko aukeraren inguruan.

Azken urteetan, LABek beste sindikatuekin batera parte hartu izan du Maiatzaren Leheneko Baionako manifestazioan, baina aurten giroa ezberdina da: «LABek 20 urte daramatza Iparraldean, eta egonkortutako proiektu sindikal bat da. Intersindikalean, baina, Paristik datozen aginduei eutsiz, jarrera zentralista da nagusi, baita LAB baztertzeko asmoa ere».

LABek, dena den, ez du galdu egoera onbideratzeko itxaropena, Aranburuk onartu zuen arren batzuetan bazterketa hori «oso muturreko» egoeretara iritsi dela, eta «ulertezina» iruditzen zaiola: «Onartezina iruditzen zaigu azken urteetan eman ditugun aurrerapausoetan atzera egitea». Oraingoz, LABen manifestazio deialdia 11:00etan da, Baionako tren geltokian. Ikusi beharko da saiakeren ondoren deialdia aldatzen duten ala ez. Intersindikalak oraindik ez du zehaztu noiz hasiko den haren martxa, baina 10:30ean izan ohi da.

Alderdientzako mezua

Erretreten atzerapenaren aurka egingo du LABek, eta, era berean, herritar guztien lan eta bizi baldintzak «okertzen» ari dela salatu. Sindikatuaren iritziz, patronala eta erakunde publikoak dira egoeraren erantzuleak, eta haien ardurak har ditzatela eskatuko diete. «Bada garaia lan hitzarmenak berritzeko, 1.400 euroko gutxieneko soldata ezartzeko, gutxieneko pentsioa igotzeko eta lanaldi murrizketaren eztabaidari heltzeko», iragarri zuen Aranburuk.

Alderdi politikoei ere bidali zien mezu bat. Hauteskundeetara begira gai horien inguruko «jarrera argia» izan dezatela eskatu zien, eta langileen aldarrikapenak agenda politikoaren erdigunean jar ditzatela. Bide horretan, lehen pausoetako bat zerga erreforma izan behar dela nabarmendu zuen: «Euskal Herrian sortzen den aberastasuna ez da banatzen. Dirua biltzeari uko egiten zaio enpresen mesedetan».

Hartara, Zainketen aldeko Herri Itunaren ernatze prozesuan parte hartuko dute. Horrekin lortu nahi dute zaintza behar duten herritarrenganako arreta hobeteko oinarriak finkatzea, bi ildotik abiatuta: genero bereizkeria deserrotzea eta sektore horretan kalitatezko enplegua bultzatzea.

Euroguneko urte arteko inflazioa % 6,9ra jaitsi da martxoan eta azpiko inflazioa % 5,7raino igo da. Europar Batasuneko inflazioa % 8,3raino jaitsi da martxoan. Gauzak horrela, azken lau hilabeteetako beheranzko joerari eutsi dio.

Albiste, gaur, apirilak 19: Eztabaida Sozialerako Mahaia, Justiziako funtzionarioen greba eta lehortearen mahaiaren bilera

Baikortasun zantzuak ikusten ditu berriro Euskaltelek, eta, azken urteetan komunikazio zerbitzuengatik izandako diru sarreren jaitsieraren ostean, hasi da joera aldaketa sumatzen. Iazko azken hilabeteetan hasi zuen goranzko bidea, eta aurtengoaren hasieran areagotu egin da: «Oso zuhurrak gara, baina aurtengo lehen hiruhilekoa 2014tik, ni hemen sartu nintzenetik, ezagutu dudan onena izan da», onartu zuen atzo Jon Ander de las Fuentes enpresako zuzendari nagusiak, iazko balantzea plazaratzean. Era berean, nabarmendu zuen garai hobeak ezagutu dituela, baina sektorean «izugarri» handitu dela lehiakortasuna, eta Masmovilek Euskaltel xurgatu izanak «egonkortasuna» eman diola etxeari.

Euskaltelek 670 milioi euroren diru sarrerak izan zituen iaz, eta zerbitzuen negozio bolumena 630 eurokoa izan zen. Azken kopuru hori 2021ekoa baino %3 txikiagoa da. EBITDA —interes, zerga, balio galera eta amortizazioen aurreko irabaziak—, berriz, 321 milioi eurokoa izan zen, %4 handiagoa. Eta nola da posible hori? De las Fuentesek azaldu zuen: «Hainbat kostu operatibo murriztu ditugulako». Eta errentagarritasunak zer bilakaera izan zuen? «Masmovil taldeak %2ko igoera onartu zuen bere balantzean, eta gurea antzekoa da. Pixka bat positiboa». Datu horietatik kanpo gelditzen dira Euskaltelek bere zuntz optikoko sarea saltzeagatik lorturiko diru sarrerak.

Bezero kopurua handitu izana dago baikortasun zantzuen oinarrian, zuzendariaren arabera, «inoizko kopururik handiena delako». Masmovil taldeak (Euskaltel, Guuk, Masmovil…) 1,3 milioi bezero ditu Hego Euskal Herrian, 900.000 telefonia mugikorrean eta 400.000 banda zabalean, eta horien %80 Euskaltelenak dira. Bada, iaz, bi zerbitzuetako bezeroen kopurua handitu zen: telefonia mugikorrekoena %6, eta banda zabalekoena %5. Masmovilek 47.000 linea mugikor berri saldu zituen, horietatik 35.000 Euskaltelenak, eta 17.000 banda zabaleko zerbitzu, horietatik 14.000 marka laranjakoak.

Euskalteleko arduraduna, dena den, zintzoa izan zen: «Ezagutu izan ditut garai hobeak. Garai bateko zenbatekoekin alderatuta, diru sarrerak 50 milioi euro txikiagoak dira egun, eta EBITDA 40 milioi euro txikiagoa». De las Fuentes Euskaltelen finantza buru izan zen 2014 eta 2020 artean. Ondoren, Guuken hasi zen, eta Masmovilen bidez itzuli da Euskaltelera. Esperientzia horretan oinarrituta, azaldu zuen prezio lehiarengatik errentagarritasuna asko murriztu dela sektorean, eta bezero bakoitzaren fakturazioa %30 inguru jaitsi dela 2012tik. «Eskaintza oso merkeen garaian bizi gara», laburbildu zuen.

Masmovilen inbertsioa

Horren aldean, haren ustez azken hilabeteetako joera aldaketa eragin duten arrazoiak eman zituen: «Ezinbestean egin behar zuen hobera. Bezero oinarri handiagoa dugu, eta balio handiagoko produktua saltzen ari gara. %80ek pakete osoa erosten dute: sakelakoa, banda zabala, telebista…». Fideltasuna ere aipatu zuen, eta nabarmendu %17 murriztu dutela zerbitzua uzten duten bezeroen kopurua. «Horretarako, eskaintza sinplifikatu dugu, jendea beherapenekin-eta erotu gabe. Ezin da onartu aspaldiko bezeroek sentitzea berriei baino tratu okerragoa ematen zaiela». Zerbitzu hobekuntza ere aipatu zuen, eta, haien datuen arabera, erreklamazio kopurua %48,5 jaitsi zen iaz.

Masmovilek 2021eko abuztuan bereganatu zuen Euskaltel —akzioen %96 erosi zituen—, eta, geroztik, Hegoaldean eginiko inbertsioak goratu zituen: «Integrazio eredu ezin hobea izan da». Haren arabera, 150 milioi euro inbertitu dituzte sarean (5G zabaldu, gailuak hobetu…), eta beste 100 milioi jarriko dituzte aurten. Masmovilek marka ugari ditu barnean, eta De la Fuentesek onartu du harrituta dagoela ikusita estrategia horrek ez duela kalte egiten. Aldi berean, zehaztu zuen Euskaltelek 300 langile dituela Hegoaldean, eta beste 3.000 «zeharka» kontratatzen dituela.

Bezeroetan gora egin ostean, emaitza positiboetara itzultzea espero du Euskaltelek. Telekomunikazio-enpresak 14.000 bezero gehiago lortu zituen iaz banda zabalean eta 35.000 mugikorretan, hau da, % 5 eta % 6 inguruko igoerak, hurrenez hurren.