2022ko otsaileko KPIa Euskadin, Nafarroan eta Espainian: inflazioa igo egin da. Prezioak % 7,4 igo dira otsailean Euskadin. Batez ere etxebizitza garestitu zen, elektrizitatearen eta gasolinaren prezioen gorakadak baldintzatuta. Espainian, inflazioa % 7,6koa da, 1986tik ikusi gabeko mailak.

Industria garai gogorrean da. Energiaren garestitzeak eta osagaien krisiak laino beltzak zabaldu ditu epe motz eta ertainean. Egoera horretan, baina, argi izpiak ere agertzen dira, eta horietako bat dira Ingeteamen iragarpen onak. Argindarra bihurtzeko osagaiak ekoizten dituen euskal enpresak espero du hurrengo hiru urteetan mila langile berri kontratatzea, horietatik 250 Euskal Herrian. Tarte horretan, %44 handitu nahi du fakturazioa, mila milioi euroraino. «Hiru urteko hau inflexio puntu bat izango da, argindar jasangarriarena, eta eragile garrantzitsua izan nahi dugu», iragarri du Adolfo Rebollo Ingeteameko kontseilari ordezkariak.

Ingeteamek hurrengo hiru urteetarako bere negozio plana aurkeztu du. Gaur egun, 800 milioi euroko eskari poltsa du, «sektore eta eremu geografiko anitzetan» —ekoizpenaren %80 esportatzen du—, eta horregatik dago hain baikor. Egun 4.100 langile ditu hainbat plantatan, eta espero du 2024an 5.100 izatea. Horietatik 1.601 daude Euskal Herrian, eta 2024rako 1.850 izango direlakoan dago Rebollo. Hori lortzeko, inbertsiorako bide orri bat diseinatu du, eta arreta berezia jarri du energia berriztagarrietan. Enpresaren arabera, berriztagarrien merkatua «oso bizkor haziko da», eta hor ikusi dute mila milioi euroko fakturaziora iristeko negozio habia. Ekoizpenaren %70 norabide horretan joango dela sinetsita daude.

Ingeteamek egun bost planta eta laborategi ditu Euskal Herrian: Ortuellan (Bizkaia), Zamudion (Bizkaia), Beasainen —Indar Electric— (Gipuzkoa), Sesman (Nafarroa) eta Sarrigurenen (Nafarroa). Hurrengo urteetan berritu egingo ditu, eta Sesmakoa handitu. Era berean, planta berri bat eraikiko du Nafarroan. Taldeak 210 milioi euroko inbertsioa egingo du: 140 milioi berrikuntzarako eta 70 milioi azpiegituretarako. Horiez gain, beste 23 herrialdetan ditu lantegiak, eta apustu handia egingo du Milwaukeen (AEB) duena berritzeko.

Emaitza xumea

Hurrengo hiru urteetako plan estrategikoa da hori, eta aurrekoan (2019-2021) negozio helburuaren %97 lortu du. «Errentagarritasun iraunkorra izan dugu, baina helburuaren azpitik. Pandemiak, energiaren eta lehengaien kostuak, hornidura eta logistika arazoak… zama handia izan dira», azaldu du Rebollok. Horiek hala, iaz 675 milioi euroko fakturazioa izan zuen —helburua 730 milioietara iristea zen—, eta 13,5 milioi euroren irabazi garbiak.

Hirurtekoaren zenbakiak kontuan hartuta, %6ko hazkundea izan du 2018arekiko. «Emaitza xumea», kontseilariaren ustetan. Hala ere, enpresaren arabera, bete dituzte lantaldearen inguruko helburuak. Alde horretatik, Ortuellako plantaren irekiera nabarmendu du Ingeteamek. Egun 100 langilek dihardute han, eta garraio zein siderurgia sektoreetan erabiltzen diren transformadoreak egiten dituzte.

Emaitza apala, baina egoera ona, horrela laburbildu daiteke Ingeteamen erradiografia. Enpresa «zorrik gabe» dago, eta zenbakiak onak dira; beraz, ez du merkatuetara joko finantzaketa bila. Alegia, ez du burtsara irteteko asmorik, eta sorrera-bazkideek ez dute beren parte hartzea murrizteko asmorik. Kutxabanken inguruan galdetuta, Rebollok ez du aurreikusten berriro ere bere parte hartzea murrizteko haren asmo bat duen. 2018an zati bat saldu zuen, eta akzioen %24tik %15,9ra igaro zen.

Ezer ez da berdin Errusiaren eta Europako Batasunaren artean. Ukrainako gerrak gutxienekoetara eraman du EBk Errusiarekiko zuen hala moduzko konfiantza, eta aldi berean gordin biluztu du kontinenteak Errusiako gas naturalarekiko duen menpekotasuna. Behar duen gas guztiaren heren bat Errusiari erosten dio Europak; 155.000 milioi metro kubo gas natural urtean, dirutza baten truke.

Orain, EBk erabaki du menpekotasun hori murriztu beharra dagoela lehenbailehen. Epe luzerako helburuak baditu, baina, aurten bertan, negua iristerako, energia horren bi heren beste nonbaitetik etorri behar direla dio. Paper gainean, kontuak garbi ageri dira. Errealitatean, ordea, gauzak ez dira horren errazak.

Batetik, eskariari begiratu behar zaio. Pentsatzekoa da gasaren egungo prezioak berak kontsumoa murriztuko duela, industria eta abarretan. Etxebizitzek ere murriztuko dute gas kontsumoa, ziurrenez prezioarengatik. Energia aurreztearekin eta efizientziarekin, asmoa da 2022 amaierarako 14.000 milioi metro kubo gutxiago behar izatea.

Elektrifikazioa bizkortuz ere aurreztuko da gasa. Bero ponpa gehiagorekin, 1.500 milioi metro kubo gas gutxiago beharko da; teilatuetako eguzki plaka gehiagorekin, 2.500 milioi metro kubo gutxiago, eta iturri berriztagarriekin argindar gehiago ekoiztetik 20.000 milioi metro kubo gas gutxiago.

Errusiako gasaren parte bat biometano gehiago sortuz ordezkatu nahi du Europako Batasunak, 3.500 milioi metro kubo gas. Eta beste 10.000 milioi metro kubo Errusiarenak ez diren gasbideetatik nahi ditu ekarri, hau da, Norvegiatik, Afrika iparraldetik eta Azerbaijandik.

Eta beste 50.000 milioiak?

Bruselaren zenbakietan, beste 50.000 milioi metro kuboren zuloa gelditzen da, Errusiako gas inportazioen bi herenak ordezkatu nahi baditu. Gas natural likidotuen inportazioekin estali nahi du zuloa EBk, GNL erosketak «dibertsifikatuz». Erraza esatea, eta, itxura guztien arabera, zaila eta garestia hori lortzea.

Gas likidotua ez dago sobran merkatuan, ezta gasontziak ere: hortik azken hilabeteetako prezio garestiak. Eta ez da espero munduko GNL ekoizpena aurten 50.000 milioi metro kubo handitzea; gehienera, adituen iritziz, horren erdia handitu daiteke produkzioa.

AEBak has litezke gas gehiago ekoizten, baina beldur dira inbertsio hori egin eta bat-batean egoera aldatu eta Errusia Europara saltzen hasiko ote den, edota Europa berdeago batek urte gutxiren buruan gasa erabat baztertuko ote duen.

Horiek horrela, GNLa urri, lehia latza izango du EBk hura erosteko, batez ere Asian. Eta, ondorioz, garesti kostako zaio EBri biltegiak betetzea negua iristen denerako. Eta Asiako herrialde batzuek —Japoniak, Hego Koreak eta Pakistanek, esaterako— ikatz eta fuel olio gehiago erabiltzen hasi beharko dute.

Errusiako gasa Bilbon

Atzo Errusiako gas natural likidotua deskargatzen aritu ziren Bilboko portuan. Herenegun gauerdian iritsi zen Nikolay Urvantsev ontzia, biltegietan 172.000 metro kubo gas zekartzala.

Bilboko portutik sartzen den gasak gerra finantzatzen duela salatu du Greenpeacek. Gas eta petrolioaren esportazioak “Putinen gerra-makineria finantzatzen” duela salatu du Greenpeacek. Gainera, Moskuk “Europaren menpekotasun energetikoa arma gisa erabiltzen” duela erantsi du.

EBZren hazkunde eta inflazio aurreikuspenak okerrera, Ukrainako gerraren ondorioz. Edonola ere, EBk Errusiaria ezarritako zehapenak beteko ditu eta edozein erabaki onartzeko prest dago.

1.000 pertsona kontratatu eta elektrifikazioari bide emango dion teknologian buru izan nahi du Ingeteamek. Ingeniaritza elektrikoan diharduen enpresa honen plan estrategikoa teknologian nahiz instalazioetan oinarrituko da. 2024 bukaerarako 5.100 langile izango ditu konpainiak.

Gasolioaren prezioak atunontzien bideragarritasuna kolokan jartzen duela ohartarazi dute armadoreek. Anertz Muniategi ANABAC Atunontzi Armadoreen Elkarteko zuzendari nagusiak ohartarazi duenez, Italiako flotak jarduera bertan behera utzi du dagoeneko.

Olaberriako Arcelorren, Sestaoko ACBn, Michelinen, Mercedesen edo Arangureneko eta Hernaniko paper-fabriketan ekoizpena gelditu behar izan dute, argindarraren prezioaren gorakadagatik edo hornidura faltagatik.

Behargin bat hil da Baionan. Garabi bat gidatzen ari zela, erori egin da etxebizitza baten gainera eta gidaria hil egin da.

OLABERRIA. Argindarraren prezioa dela eta, Arcelor Mittalek Olaberrian (Gipuzkoa) duen lantegiak ekoizpena eten zuen atzo hamasei orduz. Enpresak azaldu duenez, egunero erreparatuko dio hurrengo egunean argindarrak izango duen prezioari, eta horren arabera hartuko ditu produkzioarekin lorturiko erabakiak. Arrazoi beragatik, aurretik ere egin dituzte produkzio etenak Olaberrian eta Bergaran. Taldeak Euskal Herrian dituen altzairutegi guztiak elektrikoak dira. Argindarra inoizko preziorik garestienean ordaindu zen atzo (545 euro MWh) eta pixka bat merkeago gaur (473 euro).