Ibilgailu berrien salmentak % 19 behera egin du urtarrilean, eta soilik 1.396 matrikulazio izan dira Euskadin. Honenbestez, ibilgailu merkatuko salmentek zortzi hilabetez jarraian egin dute behera. Azken igoera 2021ko maiatzean izan zuten.

Espainiako Gobernuak Etxebizitzaren Legea onartu du. Orain Gorteetara pasatuko da. Han presazko prozeduraren bidez izapidetuko da Berreskuratze, Eraldaketa eta Erresilientzia Planaren mugarrietako bat betetzeko.

Duela urtebete kaleratutako Aernnova Berantevillako 82 langileak berriz hartzeko eskatu dute sindikatuek. LABek, ELAk eta USOk adierazi dute denborak “arrazoia” eman diela, krisia “egoeraren araberakoa zelako, eta ez egiturazkoa”.

EAJk erreformaren aurka egindako martxen oihartzunpean hartu ditu gehiengo sindikalak, ELA, LAB eta ESK, Sabin Etxean, eta bilera horretan oso mezu argia igorri die sindikatuei: euskal lan harremanen esparrua babesteko konpromisoari eusten dio EAJk, eta, lan hitzarmenen lehentasunak ez badira aldatzen erreformaren dekretuan, haren aurka bozkatuko du, etzi, Espainiako Kongresuan.

EAJko presidente Andoni Ortuzar bera elkartu da sindikatuetako ordezkariekin, eta hark helarazi die zein den Madrilen sei diputatu dituen alderdiaren jarrera: «Bat gatoz sindikatuen eskaera ia guztiekin, baina, aintzat hartuta sindikatuek, patronalak eta Espainiako Gobernuak egindako akordioaren edukia eta Europako Batasunaren baldintzak, erkidegoaren esparruari eusteko egingo ditugu negoziatzeko ahalegin guztiak». Ortuzarrek erantsi du euskal itunek nagusitasuna izateko aldaketa hori «lorgarria» dela oraindik.

ELAk, LABek eta ESK-k EAJri azaldu diote 2010eko eta 2012ko lan erreformek ezarritako desorekak lehengoratu egin behar direla, aurreko ostiralean EH Bilduri azaldu zioten moduan, eta erreformaren aurka bozkatzeko eskatu diote. Euskal esparruari eustea bakarrik ez, kaleratze errazen eta merkeen araudia zuzentzea ere «oinarrizkoa» dela esan diete EAJko ordezkariei. Bi gaiak moldatu ahal izateko proposamen tekniko batzuk egin dituzte: batetik, «patronalak kaleratze objektiboak egiteko dituen erraztasunei mugak jartzeko» eta, bestetik, «euskal negoziazio kolektiboa errespetatua izateko, kanpo injerentziarik gabe».

ERC ere ezezkoan dago

Ortuzarren erantzunak ez du zalantzarako tarterik utzi: euskal esparrua defendatuko dute jeltzaleek, eta, euskal itunen lehentasuna bermatu gabe, ezezkoa izango da EAJren botoa, baina hura izango dute marra gorri bakarra. Hau da, enpresen barne malgutasunaren mekanismoei eutsi izana, alegia, kaleratze errazei eta merkeei, ez da marra gorri bat izango Ortuzarren alderdiarentzat etziko bozketan.

Bien bitartean, PSOEren eta Unidas Podemosen ordularia gero eta ozenago hasi da tik-tak egiten, lan erreformaren dekretuak ez baitu oraindik babes nahikorik lortu. ERCk ezezkoari eusten diola jakinarazi du azken orduetan, ez duelako onartzen dekretua «koma bat bera ere aldatu gabe» babestea: «negoziazioa ukatzea izango litzateke».

Horiek horrela, gero eta indar handiagoa hartzen ari da PSOE eskuineko bidean saiatuko den aukera, gaur arte ez baitu inolako asmorik erakutsi testuan aldaketak onartzeko, ezta txikiak badira ere. Ciudadanosen eta UPNren botoak bilatzea aukera erreala da, hortaz. PPren eta Voxen ezezkoak seguruak dira, baina, ERCk, EH Bilduk, EAJk, CUPek eta BNGk ez beste guztiek baiezkora joz gero, gobernuak aurrera aterako luke dekretua. Bide horretan, ordea, zalantza ugari azaltzen dira; hasteko, UPNrena. PPk beste alde batera begiratuko luke Nafarroako boto eskuindarrak baiezkora joanez gero? Ezkerreko alderdi txiki guztiek onartuko lukete baietza ematea Ciudadanosekin batera? PDeCATek besterik gabe bozkatuko luke baietz Ciudadanosekin lerrokaturik?

CEOEren betoa, irmo

Bozketa eguna iritsi arte nekez argituko diren galderak dira horiek. Edonola ere, negoziazioek aurrera jarraitzen dute, bizi-bizi, eta UP Unidas Podemosek jarraitzen du ezkerreko bidetik urratsak egiteko saioan. Bide horretan nahikoa bailitzateke EAJk eta ERCk abstentziora jotzea. UPk badaki Espainiako Gobernuak legegintzaldiko lege gailena bere bazkideen aurka onartzeak lan erreformatik haragoko ondorioak izango lituzkeela, eta erreforma horren ustezko ezkertiartasuna ezbaian utziko lukeela erabat: hori ere badaki.

CEOEren betoa, ordea, dena baldintzatzen ari da, alderdien arteko negoziazioa ukatuz. Hainbeste, ezen PSOE prest agertu baita norabide aldaketa bat erabakitzeko gobernura eraman duten bazkideekiko aliantzetan.

Egoera ikusita, abisu argia eman du EAJko presidenteak: «Patronalak ezin ditu gobernua eta Kongresua bahitu». Ortuzarren ustez, «beharbada, norbaitek pixka bat bere lekuan jarri beharko du patronala». Oraingoz, CEOE patronala ari da Pedro Sanchez bere lekuan jartzen.

Eta Espainiako patronalaren posizioari indarra eman dio azken orduetan Bizkaikoak. Cebekek hitz batzuk zuzendu dizkio EAJri blokeo egoerari buruz galdetu diotenean: «Ulergaitza izango litzaiguke estatuan eta Euskadin elkarrizketa sozialaren alde egitea eta gero akordioak auzitan jartzea». Cebekeko idazkari nagusi Fran Azpiazuk alde batera utzi du Espainiako elkarrizketa sozialean badagoen edo ez dagoen euskal langileek erabakitako gehiengo sindikala, eta EAJ estu hartzeko mezuan sakondu du: «Egiaz sinesten badugu kontzertazio sozialean, balioa eman behar zaio akordioari».

Joan den astean LAB sindikatuak salatu zuen Traumatologiako azterketetan hitz klabeak erabili zirela notarik altuena nori eman behar zitzaion zehaztuz. Epaileak denbora gehiago hartu nahi du dokumentazio berria ikertzeko.

Itunak 2021etik 2024ra arteko indarraldia izango du eta kontserbetako langileek 1.200 euroko soldata izango dute gutxienez. LAB eta CCOO sindikatuek azpimarratu dute beharginek egindako mobilizazioei esker lortu dela akordioa.

Barakaldoko ‘hondartza berdea’ egiteko lanak urteko bigarren seihilekoan hasiko dira. Proiektuaren lehen faseak 8,5 hektareari eragingo die, eta 5,5 milioi euroko aurrekontua izango du. Lehen faseko lanek 18 hilabete inguruko iraupena izango dute.

Eragile politiko eta sozialek euren jarrerak azaldu dituzte, lan erreformarako aste erabakigarriaren atarian. Datorren ostegunean, lan erreformaren dekretua eztabaidatuko dute Diputatuen Kongresuan. Askotariko eragile politiko eta sozialek jakitera eman dute dekretua arbuiatzen jarraituko dutela.

Euskal gehiengo sindikalak kaleak hartu ditu lan erreformaren aurka egiteko. Milaka pertsona elkartu dituzte ELA, LAB, Steilas, ESK, Etxalde eta Hiru sindikatuek Bilbon, Donostian, Gasteizen eta Iruñean antolatu dituzten manifestazioek.

Euskal gehiengo sindikalak ez du nahi ostegunean Madrilen bozkatuko duten lan erreforma onartzerik. Argi utzi dute hori gaur Bilbo, Donostia, Gasteiz eta Iruñeko kaleetan. Milaka lagun mobilizatu dira euskal alderdiei ezezko botoa eskatzeko, PSOE eta Unidas Podemosen gobernuaren erreformak aurrekoaren muinari eutsi diolako, besteak beste. Madrilek CEOE patronalarekin eta CCOO eta UGT sindikatuekin adostu du erreforma, eta, sindikatuen ustez, garaipen handia da patronalarentzat.

Oraindik ez dago argi zein izango den bozketa horren emaitza, eta sindikatuek mobilizatzen jarraitzeko eskatu dute. Otsailaren 2an, adibidez, lantokien aurrean kontzentrazioak egiteko eskatu dute. Gaurkoan, berriz, gehiengo sindikalaren deiarekin bat egin dute hainbat eragilek, tartean, Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak.

Sindikatuek bi arrazoi nagusigatik gaitzetsi dute lan erreforma: batetik, ez duelako PPren gobernuak ezarri zuen lan eredua aldatzen, eta, bestetik, erabakiak Euskal Herrian hartu behar direla uste dutelako, eta ez Madrilen. Argia zen Bilboko manifestazioak pankartan zeraman leloa: «Lan erreforma honi ez! Euskal lan harremanen markoa».

Erabakiak, Euskal Herrian

Sindikatuen arabera, «euskal langileak eta herritarrak ordezkatzen ez dituzten eragileak izan dira gai honen inguruko erabakiak hartu dituztenak». Horretaz gain, PSOE eta Unidas Podemosen gobernuari «PPk inposatutako erreforma» ez indargabetu izana leporatu diote: «Urardotutako akordio bat hobetsi dute langile klasearekin hartutako konpromisoa bete beharrean».

Gehitu dutenez, «oso larria den lan erreforma baten aurrean» daude, eta Euskal Herrian lan harremanetarako esparru propioa eratzeko urratsak eman beharra dago. «Euskal langileon lan eta bizi baldintzen inguruko erabakiak Euskal Herrian hartu behar dira, eta ez Madrilen. EAE eta Nafarroako instituzioei eskatzen diegu ikusle soila izateari utzi eta lan harremanetarako esparru propioaren aldeko urratsak eman ditzaten», galdegin dute.

Alderdiei dagokienez, EAJk bere jarrera leundu du azken astean. Uste du formulak badirela akordioa aldatu gabe jaso dadin euskal itunen nagusitasuna. Iñigo Urkullu Araba, Bizkai eta Gipuzkoako lehendakariak oraingo blokeo egoera eta «oztopoak» gainditzea espero duela esan zuen, euskal esparrua errespetatzeak ez duelako zertan aldatu erreforma, haren ustez.