Muskizek udalerriaren itxieraren aurkako neurriak eskatu dizkio EAEko Auzitegi Nagusiari, “konpontzeko zaila edo ezinezkoa den kaltea” suposatzen duelako itxierak.

“Bidegabea” dela uste dute LABIren neurriak apirilaren 6ra arte bete behar izatea, intzidentzia metatua 254ra jaitsi eta eremu gorritik atera direnean.

Eusko Jaurlaritzak 1.400 milioi euro inbertitzeko asmoa du euskal gizartearen digitalizazio prozesua bizkortzeko. Bultzada horren helburuak «herrialdearen lehiakortasuna bultzatzeko balio erantsia gehitzea eta arrakala digitala eta ekonomikoa murriztea» dira. Hala aurreratu du Arantxa Tapia Ekonomiaren Garapenerako sailburuak, eta, ekimen horrekin, gizartearen «batasun sozial eta lurralde mailakoa» areagotuko dela uste du.

Euskadi 2025 Eraldaketa Digitaleko Estrategiaren berri eman zuen Tapiak, atzo, eta hura aurkezteko saioan izendatu zituen helburu horiek. Anbizio handiko egitasmoa da, lau lan norabide eta hemezortzi lan ildo zehatz dituena. Horiek aurrera eramateko, baina, «palanka teknologikoak» deiturikoen beharra nabarmendu zuen. Baina zer dira palanka horiek? «Teknologia digital eta berritzaileak dira» azaldu zuen. Eta zeintzuk dira, zehazki? Sei ageri dira txostenean: 5G konektagarritasuna, adimen artifiziala, zibersegurtasuna, konputazio kuantikoa, hodei zerbitzuak eta elkarlan publiko eta pribatua.

Jaurlaritzaren asmoa teknologia horiek «besteek baino lehenago» hedatzea da, eta hortik lortzea balizko lehiakortasun hori. Asmo horretan hainbat mugarri zehatz iragarri zituen Tapiak, esaterako, Araba, Bizkai eta Gipuzkoako industrialdeen erdiek 5G Internet teknologia izatea 2025erako. Oraingoz, teknologia hori hamahiru enpresaren bitartez bideratu dute, eta parke teknologikoetara mugatu da.

Beste pauso bat Basque Artifical Intelligence Center delakoa martxan jartzea da. Iaz eman zuen Jaurlaritzak adimen artifizialeko zentroaren berri, eta atzo hainbat xehetasun gehitu zituen. «Zentro birtuala» izango da, laborategi moduan jardungo duena. Tapiaren esanetan, teknologia hori bultzatzea ezinbestekoa da «Euskadik bere historiako erronka teknologikorik handienetako bati aurre egin diezaion». Gaur egun, hamar langiletik gorako lantegien %6k darabilte adimen artifiziala, eta, lau urte barrurako, kopuru hori bikoiztu nahi dute. BAIC Europaren Hurrengo Belaunaldia funtsak lortzeko aurkeztu duen egitasmoetako bat da.

ETEei begira

Jaurlaritzaren beste asmoetako bat da digitalizazioa enpresa txikietara eta ertainetara iristea. Horien %60ek modu digitalean lan egiteko gaitasuna izatea nahi dute, eta, ildo berean, langileak informazioren eta komunikazioaren teknologietan trebatzen dituztenak %30,7ra igotzea. Orain, %19,7 dira. Igoera hori, besteak beste, faktura elektronikoen kopuruan islatzea nahiko lukete. Egun, enpresen %35,2ak igortzen dituzte, eta %46,1era igotzea da asmoa.

Lan ildoei erreparatuta, euskal zibersegurtasun zentroa indartzea edota Banda Zabal Ultralasterraren Behatokia sendotzea ere ageri dira. Behatoki hori 2016an sortu zuen Jaurlaritzak HAZI, SPRI eta aldundiekin elkarlanean, eta abiadura handiko konektagarritasunak lurraldean duen hedapena neurtzea du helburu. Azkenik, lau urteko epean Metaposta zerbitzuaren erabiltzaileak 170.000tik 250.000 izatera igarotzea da beste xedeetako bat.

IRUÑEA. Udatik aurrera hiru modelo egingo dituzte Iruñeko Volkswagenen: Polo eta T-Cross modeloei beste bat batuko zaio aurki, hirugarrena. Noranahiko itxurako auto txiki bat izango da, eta Taigo izena hartuko du. «Emozio handiko diseinu dinamikoa» duen auto bat dela esan du Alemaniako autogileak, eta «punta-puntako azken teknologia izango duela, bai gidatzen laguntzeko eta bai sarera konektatzeko. VWek Brasilen egiten duen Nivus autoan dago oinarrituta Taigo.

Modelo berriaren lehen 48 aleak, probakoak, iaz egin zituzten, baina salmentara bideratutakoak irailean hasiko dira ekoizten, eta urte amaieran izango dira salgai.

Iaz, 242.666 auto ekoitzi zituzten Iruñean (-%24,2). Horietatik, %56 T-Cross modelokoak, eta ia %43 Poloak. Fabrikak 66,2 milioi euro irabazi zituen, 2019an baino %15 gutxiago.

Landabenen auto elektriko bat egiteko aukera ere mahai gainean dago, baina nekez iritsiko da 2025a baino lehen.

Eusko Jaurlaritzak ez dio uko egiten Euskaltelen parte hartzeari, baina “nahi izatea ez da beti ahal izatea”, esan du Arantxa Tapia Eusko Jaurlaritzako sailburuak.

Onartutako planak 18 ekintza-ildo bildu ditu, eta besteak beste Adimen Artifizialeko Zentroa sortzea eta 5G-a enpresa-eremuen erdira zabaltzea jasotzen ditu.

Donostiako 2021eko aurrekontuen proiektua onartzeko akordioa lortu dute udal gobernua osatzen duten bi alderdiek, EAJk eta PSE-EEk, eta Elkarrekin Podemosek.

Petronorrek aldi baterako erregulazioan sartuko du Muskizeko (Bizkaia) findegiko hiru langiletik bat. Pandemiaren eraginez, erregaien ekoizpena jaitsi behar izan du, eta horri erantzunez hartuko du neurria. Muskizen 900 langile inguru daude, eta orain hasi behar dute langile batzordearekin negoziatzen nola aplikatu neurri hori. Hasiera batean, abenduaren 31ra arte iragarri dute, baina merkatuaren gorabeheren mende egongo da iraupena.

Azken hilabeteetan zurrumurru zena atzo baieztatu zuen Petronorrek. Pandemiaren eraginez, hidrokarburoen kontsumoa asko murriztu da Europan, eta merkatuaren inertziak eragina izan du findegiko lantaldean. Petronorrek ohar bidez azaldu duenez, azken 271 egunetan bere ekoizpen ahalmenaren %60 aritu da lanean pandemiaren ondorioz. Enpresak tarte horretan lantalde osoaren jardunari eutsi dio, formakuntza ikastaro eta antzekoak antolatuz, baina, zuzendaritzaren aburuz, egoera hori ez da «jasangarria epe luzerako».

Enpresaren datuak badu azalpena: konfinamendua hasi zenetik, bigarren findegia geldirik dauka. Maiatzean gelditu zuen, eta sei hilabetez findegi bakarrarekin jardun zuen. Bigarren findegiak erregaiaren %40 sortzen du, 88.000 tona inguru. Azaroan baikortasun zantzu txikiak ikusi zituen zuzendaritzak, eta berriz ere martxan jarri zuen biltegi txikia. Ustea, baina, ustela izan zen, hilabeteko kontua izan zelako. Epe laburreko aurreikuspen baikorrak ez ziren bete, eta berriz gelditu zuten. Zuzendaritzak orduan emaniko azalpena argigarria izan zen: «Ez du merezi erregaia ekoizten jarraitzea, gordetzeko bakarrik baldin bada».

Gauzak hala, findegiko 350 langileri eragingo die aldi baterako erregulazioak. Horiei azpikontrataturiko zerbitzu eta antzekoetako langileak gehitu behar zaizkie —mantentze arloko langile asko azpikontratuak dira—. Enpresak berak emandako datuen arabera, beste 6.200 lanpostu sortzen ditu zeharka. Langile batzordeko kideak aurki hasiko dira enpresarekin negoziatzen. Hainbat gako izango dituzte mahai gainean, eta kasu hauetan ohikoa denez, iraupena izango da lehen aldagaia. Petronorrek urte bukaerako data jarriko du mahai gainean, baina hura ere gutxi gorabeherakoa da: «Egungo egoeran ezin da aurreikusi findegia noiz itzuliko den ohiko ekoizpen kopuruetara». Zentzu horretan, txertoen hedapenak izan dezakeen eraginean du itxaropena.

Erregai kontsumoak, izan ere, asko egin du behera pandemiaren eraginez. Findegiak bi erreferentziazko merkatu ditu: Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa batetik, eta Espainia bestetik, eta bietan antzekoa izan da jaitsiera. Araba, Bizkaia eta Gipuzkoan ibilgailuentzako erregai kontsumoa %18,8 jaitsi zen iaz. Espainian, aldiz, %18ko beherakada izan zuen. Aurtengo lehen datuak ere ez dira onak sektorearentzat. Iazko datuekin alderatuta, pandemia hasi aurretik, aurtengo urtarrilean %19 jaitsi da salmenta Espainian. Petronorrek hegazkinentzako erregaia ere ekoizten du, eta haren kontsumoa %65 murriztu zen iaz mundu mailan.

Langile batzordeak negoziatu beharreko beste aldagai bat da erregularizazioaren aplikazioa. Tarte osoan langile berdinei aplikatzen zaien edo ziklikoki aldatuz doazen erabaki beharko dute bi aldeek, edota jardunaldi osokoa izan beharrean langile guztien lanaldiaren tarte bati eragiten dion. Enpresak ez du halako zehaztasunik eman bere oharrean, baina, egoera ikusita «erantzukizunez» jokatu duela zehaztu du, sindikatuei mezu bat bidaliz.

Hidrogenoa salbu

Petronorren ustez erregai kontsumoaren beherakada «behin- behinekoa da», baina uste baino gehiago luzatzen ari da, eta egoera horri «trantsizio energetikoak eragindako ziurgabetasuna» gehitu behar zaio. Trantsizio horren barruan «inbertsio handiak» egin beharko dituela iragarri du, baina Petronorrek lanean jarraituko du «karbonorik gabeko energia industria baten etorkizunerako bidean». Alegia, findegiaren inguruko neurri ekonomikoek ez dutela eraginik izango hidrogenoarekin harremana duten egitasmoengan. Egun, elektrolizagailuen ekoizpenean eta hidrogenoaren euskal korridorearen sorreran murgilduta dago.