EAEko ikuskizunetako langileen ustez, sektorerako laguntzak ez dira nahikoak. Teknikariok sindikatuak dioenez, sektorearen % 60 ez da lanean ari.

SPRIk ‘brexit’ari buruzko aholkularitza zerbitzu berria sortu du enpresentzat. Akordiorik lortzen ez bada, Erresuma Batuak abenduaren 31n utziko du Europar Batasuna

Rolls Roycek bi albiste on eman dizkio ITP Aero euskal enpresari. Britainia Handiko multinazionala da hegazkin osagaiak egiten diren lantegiaren jabea. Bi albisteen jatorria Ingalaterran dago: batetik, Hucknallen duen planta ITP Aeroren barnean txertatuko du; eta, bestetik, Barnoldswicken duen lantegiko ekoizpenaren zati bat bidaliko dio. Azken erabaki horrek lan karga igoko du Zamudioko (Bizkaia) plantan. Hala jakinarazi du ELA sindikatuak; «epe ertainean» kokatzen du igoera. Halere, eta ITP Aerok esan duenez, erabakiak ez du eragingo euskal enpresek indarrean dituzten enplegua erregulatzeko espedienteetan. Duela hilabete, 121 langile kaleratu zituzten Zamudion; egunotan 136 kaleratze negoziatzen ari dira Precision Castings Bilbaon. ITP da PCBren jabea.

Aspaldiko partez argi pixka bat sartu zen atzo euskal hegazkingintzan. Rolls Roycek ITP Aero saldu nahi du, eta bi erabakiek are erakargarriago bihurtzen dute enpresa. Estrategikoki, Hucknalleko planta xurgatzea garrantzitsuagoa da ITPrentzat, aurretik ez zituen gaitasun batzuk lortuko dituelako. Euskal Herrira begira, baina, eragin gehiago izango du Barnoldswickeko mugimenduak. Ingalaterrako prentsan ziurtzat jotzen dute hura itxiko dutela, eta brexit-aren itzala ikusten dute atzean. Bertako langileek abuztuan greba egin zuten Rollsek lanaren zati bat Singapurrera bidali zuelako, eta orain Euskal Herria izango da onuraduna.

Rolls Roycek agiri bidez jakinarazi duenez, Barnoldswickeko mugimenduan «lan karga» igorriko diote ITPri. Besteak beste, hegazkingintza zibileko motorren estrukturak egiten dituzte. Langileak eta instalazioak kanpoan gelditzen dira; beraz, ITPrenek hartuko dute ardura hori. Baldintza horrek sartzen du Zamudio ekuazioan, besteak beste turbinak muntatzen baitituzte. Enpresako iturrien arabera, ekoizpenaren eskualdatzea faseka egingo da, eta ez da guztiz bukatuko 2023ra arte. Aurretik, Ingalaterrako enpresetako langileen ordezkariekin bildu behar dute. ELAren agirian ziurtzat jo dute lan hori Zamudiora etorriko dela; izan ere, besteak beste, hala ulertarazi diete langileei aste honetan.

Lanuzte arrakastatsuak

ITPrena argi izpi bat da, baina errealitatea oso iluna da euskal hegazkingintzan. Urrunago joan gabe, ITPn bertan, PCBn zehazki, atzo lau orduko lanuzteak hasi zituzten Sestao eta Barakaldoko (Bizkaia) plantetan. Langileen «%95ek» egin zuten etena, eta negoziazioak aldatzen ez badira, egun oso greba hasiko dute 14an. Aernnovan (Berantevilla) ere lanuzteak egin zituzten, zortzi ordukoak txandako. Langile guztiek egin zuten, bulegoetako batzuk izan ezik. 101 langile kaleratu nahi ditu zuzendaritzak.

Bilboko portuko zamaketarien grebak egun bat gehiago iraungo du gutxienez. Espainiako Lan Ministerioak gatazka konpontzeko bilera bide-orri bat proposatu zien zamaketarien ordezkariei eta Bilbo Estiba Bilboko portuko zamaketa enpresei, eta atzo bukatzen zen erantzuteko epea. Zamaketariek baietz erantzun zuten astelehenean, eta Bilbo Estibak atzo onartu zuen eskaintza, baina baldintza zorrotzak ezarrita. Bi marra gorri ezarri zituen: portuko lan osagarriak eta lan horizontala negoziaziotik kanpo uztea. Erantzun baldintzatua dela ikusita, zamaketarien sindikatuak gaur goizean bilduko dira euren jarrera berrikusteko. Ikusteko dago, halaber, ministerioak enpresen baldintzak onartzen dituen ala ez.

Bilbo Estibak ez zion erantzun argia eman Lan Ministerioaren eskaintzari. Are gehiago, plazaratutako agirian «uko egin ezinezko baldintza» gisa ezarri zuen portuko lan osagarrien eta lurreko lan horizontalen inguruan ez hitz egitea. Enpresak, era berean, Espainiako Lehia Batzordearen agiri bat gehitu zuen, zeinak dioen lan osagarriak lan hitzarmenetatik kanpo uzten ez dituzten klausulek ez dutela indarrik.

Eta hain garrantzitsuak al dira jardun horiek? Bada, bai. Portuan itsasontziekin harreman estu- estua ez duten jardunak dira: azpiegitura barneko garraioa… Orain arte zamaketariek egin zituzten, eta haiek gabe lan karga handia galduko lukete. Berez, jardun horiek liberalizatuta daude, eta enpresek aldi baterako lan enpresen bitartez kontrataturiko langileekin ere egin izan dituzte. Haien lan hitzarmena zamaketariena baino kaskarragoa da.

Zamaketarien ordezkariak gaur bilduko dira, baina litekeena da bide orriarekin jarraitzea onartzea. Horrek greba bertan behera uztea eragingo luke, eta bihar lanera itzuliko lirateke —gaurkoa 56. eguna da—. Ministerioak baldintza hori ezarri zien esku hartzeko. Zamaketarien eskaera argia da: lan karga 320 langile finkoentzat eta hamabi urtez behin-behinean aritu diren 103entzat.

Pablo Iglesias Espainiako bigarren presidenteordeak jakinarazi du Lan Ministerioa eta Yolanda Diaz ministroa “aztertzen” direla lau laneguneko astea.

Bilboko portuko zamaketa enpresek onartu egin dute Espainiako Lan Ministerioak proposatutako negoziazioa langileekin duten gatazkari aterabidea emateko.

Boletin autonomoak eta mikroenpresak (Prestakuntza-Inplantalariak)

Hidrogeno berdea ekoizteko planta bat irekiko dute 2022an Zornotzan. Hasiera batean proiektuak 50 milioiko inbertsioa du, baina sortzeko ahalmena handitu egingo dute

Abenduaren 10a begiz joa dute Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako ostalariek. Eusko Jaurlaritzak, abenduko zubiaren osteko garaiari nola heldu nahi dion azaltzen duen idatzi batean, enpresa afariei erreparatu die, eta «egiten badira, egiten diren lokalen gaitasunaren arabera» egingo direla zehazten du. Alegia, etsipenak hartutako milaka ostalarik badakite litekeena dela abenduaren 10az geroztik taberna eta jatetxeak irekitzea Jaurlaritzaren eskumeneko hiru lurraldeetan. Baina nola zabalduko dituzte? Hor dago koska. Nafarroako ostalariek, itxiera luze baten ostean, terrazen aukera baizik ez dute gaur arte, eta Gasteizko gobernuak ere soilik terrazak zabaltzeko fase bat aginduko ote duen beldur dira ostalariak.

Izan ere, ohartarazi dute horrela irekitzeak soilik negozio gutxi batzuei egingo liekeela mesede; «gehientzat agonia luzatzea litzateke». Tabernen barrualdean zerbitzatzeko baimenarekin ireki ahal izatea baizik ez dute nahi ostalariek, lokalen mugak eta bezeroen arteko tarteak zorrotz zaindu beharko direla jakinda ere.

Edukieraren erdia

Terraza jartzeko aukera dutenentzat ere terrazek alternatiba izateari uzten baitiote neguan. Azaroa epel joan da, eguzki izpi atseginez lagundurik egun askotan, baina iragarpenek diote euri garaia hasiko dela aurki, eta hotz hezea ez da bateragarria terrazetan egotearekin, ez bada babes handiko guneetan, eta inbertsioa eskatzen duten berogailuekin.

Horiek horrela, Arabako SEA patronalak eskatu du ostalaritza irekitzeko abenduaren 9rako; lokalen edukieraren erdia beteta nahi ditu zabalik taberna eta jatetxeak, bezeroak mahaietan eserita eta terrazak osorik betetzeko aukerarekin. Are, patronalak dio etxeratze agindua 23:00ak arte luzatu behar duela Jaurlaritzak, ostalaritzako negozioak zabalik egon daitezen 22:00ak arte. «Negozioek egin ahalak eginda bizirik irauteko aukera izan dezaten» nahi ditu aldaketa horiek SEAk, eta Jaurlaritzari neurriok lehenbailehen har ditzala esan dio. «Itxiera gehiago luzatzeak ostalaritza irekitzen duen azken erkidegoa bihurtuko luke Euskadi».

Nafarroako ostalariek ere garbi utzi zuten atzo, beste manifestazio handi batekin, ez dutela itxaron nahi abenduaren 16ra arte negozioen barrualdea zabaltzeko, «katastrofe bat delako hau». Ordu arte ezarri du Nafarroako Gobernuak soilik terrazekin aritzeko agindua. Nafarroako Ostalaritza Elkarteko presidente Ana Beriainek uste du jadanik badirela baldintzak lokalak irekitzeko. «Kutsatze datuak ez dira txarrak, eta beste erkidegoak abenduaren 9an irekitzeko bidean daude».

Ipar Euskal Herrian, tabernariek ez dute arrastorik Frantziako Gobernuaren asmoak direla eta. Jatetxeak urtarrilaren 20tik aitzina irekitzeko asmoa erakutsi du Emmanuel Macron Frantziako presidenteak; ostatuentzat, ordea, ez du eperik aipatu.